คลังความรู้ - chulaorgantransplant.org
คลังความรู้สำหรับบุคคลทั่วไป

การปฏิบัติตนระหว่างรอปลูกถ่ายตับในผู้ใหญ่


ระหว่างรอปลูกถ่ายตับผู้ป่วยจะต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์โดยเคร่งครัดและมาตรวจตามนัดสหสาขาเพื่อประเมินความพร้อมก่อนการผ่าตัด

1) การดูแลสุขภาพทั่วไป

อาหาร

  • งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด
  • ผู้ป่วยบางรายไม่สามารถบริโภคอาหารได้เนื่องจากมีคลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร ในกรณีเช่นนี้การรับประทานอาหารที่ประกอบด้วย คาร์โบไฮเดรท พวกแป้ง และน้ำตาลเป็นหลักจะทำให้ย่อยอาหารได้ง่าย และควรหลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีไขมันสูง
  • สามารถเสริมโปรตีนได้ในรูปของโปรตีนจากพืช และถั่ว ผู้ป่วยควรรับประทานอาหารที่เป็นผัก และผลไม้ให้เพียงพอเพื่อป้องกันมิให้เกิดภาวะท้องผูก 
  • ปัจจุบันยังไม่มีรายงานที่ ชัดเจนว่าอาหารเสริมต่างๆ ที่มีจำหน่ายอยู่ในท้องตลาดจะมีประโยชน์โดยแท้จริงกับผู้ป่วยโรคตับและบางครั้งอาจเกิดโทษ

ออกกำลังกาย

  • ผู้ที่เป็นตับแข็งในระยะเริ่มต้นไม่มีอาการผิดปกติ สามารถออกกำลังได้ตามตามปกติ แต่ควรหลีกเลี่ยงการออกกำลังที่หักโหม
  • หากมีอาการดีซ่าน ท้องมาน บวม ผู้ป่วยเหล่านี้ควรงดออกกำลังกาย หลีกเลี่ยงการเดิน หรือนั่งนานๆ 
  • หากมีประวัติเส้นเลือดขอดในหลอดอาหารไม่ควรออกกำลังที่จะต้องแบ่ง หรือเกร็งกล้ามเนื้อท้อง เช่น การยกน้ำหนัก เนื่องจากจะกระตุ้นให้เกิดความดันเส้นเลือดขอดในหลอดอาหารแตกได้

ยา

  • ไม่ซื้อยาทานเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ ถึงแม้ว่าจะมีพืช อาหาร และสมุนไพรหลายอย่าง ที่อ้างว่ามีสรรพคุณป้องกันการเกิด และรักษาโรคมะเร็งตับได้ ยังไม่มีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่ดีเพียงพอจะแนะนำให้ผู้ป่วยรับประทาน นอกจากนั้นสมุนไพรบางตัวอาจมีผลข้างเคียงต่อตับได้จึงควรระมัดระวัง
  • เนื่องจากยาหลายชนิดต้องถูกกำจัดโดยผ่านตับ การที่ตับมีการทำงานบกพร่อง เนื่องจากโรคต่างๆ เช่น ตับอักเสบเรื้อรัง ตับแข็ง อาจทำให้มีการสะสมของยาจนเกิดโทษได้ท่านควรแจ้งให้แพทย์ทราบเสมอว่าท่านมีปัญหาโรคตับ เพื่อแพทย์จะได้เลือกยาที่ปลอดภัยให้ หรือถ้าสงสัยอาจปรึกษาแพทย์เฉพาะทางดูก่อน ผู้ที่เป็นโรคตับแข็งไม่ควรรับประทานยาลดไข้พวก Paracetamol เกินกว่าวันละ 1000 mg หรือทานติดต่อกันนานเกิน 3 วัน
  • ผู้ที่เป็นตับแข็ง ควรหลีกเลี่ยงยาแก้ปวดพวกที่เป็นแอสไพรินทั้งหลาย เนื่องจากยากลุ่มนี้มีผลทำให้เลือดที่ไปเลี้ยงไตลดลงจนอาจทำให้มีการเสื่อมหน้าที่ของไต หรือไตวายได้ ควรหลีกเลี่ยงไปใช้ยาแก้ปวดกลุ่มอื่นแทน
  • สมุนไพรบางตัวอาจมีผลข้างเคียงต่อตับได้ เช่น บอระเพ็ด ใบขี้เหล็ก จึงควรระมัดระวัง

2) มาตามนัดหมายประเมินสหสาขา ได้แก่ 

  • หัวใจ พบแพทย์ ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ และ echocardiogram
  • ปอด พบแพทย์ ตรวจสมรรถภาพการทำงานของปอด Xray
  • จิตแพทย์และสังคมสงเคราะห์
  • ตรวจวินิจฉัยโรคด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ CT scan
  • ศัลยแพทย์เฉพาะทาง

หลังการประเมินดังกล่าวหากพบความผิดปกติแพทย์หรือพยาบาลประสานงานจะแจ้งให้ท่านทราบเพื่อดำเนินการรักษาต่อ 

3) ทีมแพทย์สหสาขาประชุมลงมติการปลูกถ่ายอวัยวะ และนัดวันผ่าตัด พยาบาลประสานงานจะติดต่อผู้ป่วยเพื่อแจ้งผลการประเมิน

ดูทั้งหมด